0212 632 29 07
alevbezgin@istanbulbarosu.org.tr

ARABULUCULUK NEDİR VE ARABULUCU KİMDİR?

Arabuluculuk Türk Hukuk Sistemine getirilmiş bir yenilik,bir yasal çözüm yoludur.Adalet sistemi kurulmadan önce M.Ö Çin?de kişilerin yaşadıkları uyuşmazlıklarda şehrin ileri gelen,sözü sayılan kişilere başvurarak bir çözüm aramaları halinde ,bu hatırlı kişi diğer tarafı da çağırarak karşılıklı tarafların çatışmalarını çözüme bağlamıştır.Daha sonra mahkemeler düzenine geçildikten sonra dahi hatırlı kişilere başvurarak çözüm bulma talepleri devam etmiştir.

Bugün Avrupa ülkelerinde ,Amerika?da kullanılan Arabuluculuk, mahkemelerde yığılmayı,zaman ve para kaybını önlediği için önemli bir işlevi olan çok sık başvurulan bir çözüm yöntemidir.

Ülkemizde yeni yeni uygulanmaya başlayan T.C.Adalet Bakanlığı Resmi Arabulucu Siciline kayıtlı olan Arabulucular tarafından hayata geçirilmiştir.Şu anda yürürlükte olan yasal düzenlemeye göre en az 5 yıllık mesleki deneyime sahip olan Avukatlar yazılı ve sözlü sınavları başarı ile tamamladığı ve diğer yasal kriterleri taşıdığı takdirde bu resmi sicile kaydolmaktadırlar.Ve sadece bu Resmi Arabulucular tarafından yapılabilen Arabuluculuk faaliyeti, tarafların talebi halinde mahkemeden alınan bir şerh ile ilam hükmü taşımaktadır.

Adalet sisteminin yığılan dosyalar nedeniyle ağır işlediği ve yargılama esnasında harçların peşin ödenmesi nedeniyle ağır mali külfet altına giren taraflar, Arabulucuya geldiklerinde zamandan kazanıp ,daha az ücret ödedikleri gibi ,(en önemli kazanımları bence,bir hukukçu olarak şahsi kanaatimdir) kendi çözümlerini üretmeleridir. Bu insan için ,çatışan taraflar için çok önemli bir sonuçtur. Başkasının değil ,sizin kararınız?

Mahkemelerden her iki tarafı memnun edecek kararlar almak ancak anlaşmalarla mümkündür.Ve verilen mahkeme kararı eğer tarafların anlaşarak hazırladıkları bir protokole dayanmıyorsa mutlaka bir kaybeden ve bir kazanan vardır.Oysa Arabuluculuk ta tüm kararları taraflar verecektir ve imza altına alacaklardır. Ve her iki taraf kazanan taraftır?

Peki tüm bu gelişmelere ve sonuca götüren kimdir? Resmi Arabulucu.

Arabulucu tarafsızdır,her iki tarafa eşit muamele eder,herhangi bir tarafın savunucusu değildir,Avukatlık cüppesinden soyunmuştur.Arabulucu ve Arabuluculuk faaliyeti başından sonuna dek gizlilik içinde yürütülür,Arabuluculu sır saklamak yükümlülüğündedir.

Türk Hukuk Sisteminde yargılamanın uzaması,maliyetli olması,kararların her zaman adil olamaması nedeniyle Arabuluculuk hususunda tarafların aydınlatılması ve yönlendirilmesi çok önemlidir.Burada anlattıklarımızı okuyan herkesin , halihazırda görülen ya da açmayı planladıkları davaları var ise derhal bir Arabulucuya başvurmalarını bir hukukçu,bir avukat,bir arabulucu olarak öneririm.

Alınacak karar sizin kararınız olacak,yargıcın değil.

Unutmayın?

6325 sayılı yasa HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU NASIL VE NERELERDE UYGULANIR?

MADDE 1 - (1) Bu Kanunun amacı, hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesinde uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Kanun, yabancılık unsuru taşıyanlar da dâhil olmak üzere, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde uygulanır. Şu kadar ki, aile içi şiddet iddiasını içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir.

Yasa Koyucunun tarifi üzerinde ;tarafların kendi kararlarını verebilecekleri ve isterlerse bunu mahkemeden ilam alarak kesinleştirebilecekleri Arabuluculuk faaliyetinin hangi alanlarda yapılabileceğini örnekleyelim.

İş hukuku alanında; işçi ?işveren uyuşmazlığı olduğunu varsayalım.Yargılamanın uzun yıllar süreceği,maliyetli olacağı (bilirkişi,harç,avans gideri ,yol masrafları,tanık vs?) ve sonunda sadece bir tarafın kazanacağı,her zaman adil karar çıkma olasılığının olmadığı göz önüne alınır.Oysa Arabuluculukta taraflar kendileri için uygun olan zaman aralıklarını kendileri belirleyecekler,gerek firmanın gerekse işçinin ortaya çıkmasını istemedikleri ve ileride kendilerine zarar verebileceğinden endişe ettikleri bilgiler GİZLİ kalacaktır.

Boşanma (Medeni Hukuk alanında); velayet ve boşanma kararı sadece mahkemelerce verilir.Ancak nafaka miktarları,maddi ve manevi tazminat,alacak vesair konularda tarafların anlaşması çok önemlidir.Ve davalar yıllarca bu nedenlerle uzamaktadır.Birbirini severek evlenen iki kişinin yıllar içinde yıpranmaları neticesinde gerek kendileri ve gerekse evlatlarını boşanma sürecinde perişan ettikleri artık maddi bir hayat gerçeğine dönüşmüştür.İnsanları bunlardan korumak,gelecek nesilleri bu yaşananlardan korumak için Arabuluculuk çok önemli bir müessesedir.Halen anlaşmalı boşanmalarda avukatlar olarak yaptığımız protokoller neticesinde sorunsuz boşanmalar yaşamaktayız.Ancak çoğu çekişmeli halde iken anlaşmaya vardığından davanın ilk başvuru aşamaları maalesef boşanma ilamına yazılmaktadır.Oysa bu ilk başvuru öncesi taraflar Arabulucuya başvursalar ,her iki taraf kimsenin öğrenmeyeceği biçimde birbirlerine olan öfkelerini kusacaklar ,ondan sonra anlaşma aşaması gelecektir.Dolayısıyla hem kendi özel hayatları hem de evlatları bu fırtınalardan korunacaktır.

Alacak ,sözleşme feshi,kira alacakları vs.(Borçlar Hukuku alanında); Taraflar alacakları,uğradıkları zarar vs bedelleri üzerinden harç ve giderler ödeyecekleri gibi davayı kazanamamaları halinde bu miktarlar geri alınamayacaktır.Uzun yıllar süren yargılama neticesinde her zaman bir taraf kazanacak ve diğer taraf kaybedecektir.Ancak ;Arabulucuya gidilmesi halinde ortak sorun tarafların anlatımı ve beklentileriyle şekillenecek ve her iki tarafı kazandıracak sonuca gidilecektir.Arabulucu bu konuda özel eğitim almış bir uzmandır.

Peki,komşum bana hakaret etti ,Savcılığa şikayet ettim,Arabulucu ne yapabilir?dediğinizi varsayalım..

Her iki taraf Arabulucuya gitmekte anlaşırlarsa ,arabulucu huzurunda olayın yaşandığı gün her iki tarafın öfke ile birbirini anlamaması söz konusu olduğundan, olay bir kere daha bir uzman gözüyle ve tarafların dilinden birbirine aktarılacak ,muhtemelen bir oturumda tarafların anlaşması ile sonuca gidilecektir.Bu anlaşma yazılı olarak bir özür olabileceği gibi tarafları memnun edecek herhangi bir anlaşma da olabilir.Buna sizler karar vereceksiniz.Sizlerin birbirini dinleyip anlaşmaya oturmanızı da Arabulucu sağlayacak.

Örnekleri çoğaltmak mümkün.En azından bir Arabulucuya ne zaman gidileceğini ve yargılama aşamasına göre neler kazanacağınızı gördük.

Peki,herhangi bir dava açmış ama uzun yıllardır karar alınamamış ve biz bu süreçten çok yorulmuşsak Arabulucuya gidebilir miyiz?

Tabii gidebilirsiniz.Ve arabuluculuk faaliyetini bir anlaşma ile neticelendirmişseniz bunu davaya bakan yargıca yazılı olarak bildirir ,ilam hükmünde karar alabilirsiniz.

Sevgi ve Saygılarımla...

12.12.2014
Avukat - T.C.Adalet Bakanlığı Resmi Arabulucu
Alev Bezgin